ردکردن این
Baner-Telegram
Baner-instagram

مطالب مرتبط

Baner-MineJobs
Baner-dictionary

https://www.mining-eng.ir/?p=2578

ريزش سقف وديواره كارگاه هاي معادن زيرزميني به دلايل مختلفي صورت مي گيرد كه بنا به وضعيت هاي مختلف ممكن است يك يا چندعامل در وقوع آنها دخالت داشته باشد.مهمترين علل ريزش به شرح زير است:

1- فشار طبقات فوقاني

مواد معدني و كليه طبقات موجود در اعماق زمين درحالت طبيعي دروضعيت فشار متعادل قراردارند ولي در اثر حفر تونل ها و كارگاه هاي زيرزميني تعادل مذكور برهم مي خورد و در نتيجه تا قبل از برقراري مجدد تعادل سنگ هاي اطراف متحمل نيروهاي اضافي گرديده كه در آنها بصورت تغيير شكل ظاهر مي شود،پديده تغيير شكل دراجسام مختلف و از جمله سنگ ها در دو مرحله ارتجاعي و خميري صورت مي گيرد.اگر نيروهاي وارده برسنگ ها درحدي باشد كه تغيير شكل فاصله از حد ارتجاعي تجاوز نكند قسمت هاي حفر شده بدون آنكه نيازي به وسيله نگهداري داشته باشند مدت ها همچنان پايد ارباقي خواهند ماند.مثلاً هرگاه يك تونل در داخل سنگ هاي محكم مانند ماسه سنگ يا گرانيت حفرشود احتياجي به وسيله نگهداري نخواهد داشت و ريزشي بوقوع­ نخواهد پيوست،اما از آنجايي­ كه­ درحالت كلي­ سنگ ها چندان­ مقاوم­ نبوده­ و ابعاد كار معدني­ نيز بزرگ ­است لذا تغييرشكل خميري ازهم گسيخته شده و باعث ريزش سقف و ديواره كار معدني خواهد شد.مثلاً هنگامي كه رگه زغال سنگي استخراج مي شود سقف كارگاه تحت تاثير وزن طبقات بالايي شكم مي كند و سبب ايجاد شكاف هايي درخود مي شود كه اين امر ممكن است سبب ريزش قسمت هايي از سقف بشود.

url

 2- جنس چينه ها و سنگ ها

يكي از عوامل مهمي كه در چگونگي و سرعت نشست و ريزش كمربالاي كارگاه هاي زيرزميني تاثير فراواني دارد جنس چينه ها و سنگ هاي پيرامون آن است بطوري كه گاه مشاهده مي شود واكنش و جنس سنگ هاي مذكور سبب مي شود كه ريزش رخ ندهد. بعضي از مواد شيست و زغال سنگ قبل از آنكه كه ريزش كنند به طرف كف كارگاه خميده شده و در نتيجه تكه هاي كوچك سنگ از آنها جدا مي شود و سقوط مي كند كه همين مسئله سبب مي گردد كارگردان متوجه خطر ريزش بشوند و پيش بيني هاي لازم را بعمل آورند و حال آنكه سنگ ها ي سخت مانند ماسه سنگ و سنگ آهك تقريباً ناگهان فرو مي ريزد. استحكام سقف كارگاه تا اندازه زيادي به ساختمان وجنس سنگ كمربالاي آن بستگي دارد از همين روي بعضي از كارگاه ها نياز به چوب بست ونگهداري مطمئن تري دارند.درمعادن زغال سنگ دربالاي كمربالا رگه هاي نازك ديگري موازي با رگه اصلي وجود دارند كه سبب جدا شدن كمربالا از سقف و فروريختن آن مي شوند.

3- روش استخراج

عدم تناسب روش شبكه بندي تونل ها و كارگاهاي معدن و اندازه و ابعاد آنها با شرايط طبيعي كانسار و بطور كلي انتخاب سيستم نادرست استخراج مي تواند عامل پيدايش خطر ريزش و سقوط كمربالا باشد.بعنوان مثال خطر دررفتن پایه ها باعث کشتار زیادی از کارگران شده است.در روش مذكور ماده معدني رابه شكل اتاق هاي استخراج مي كنند و براي نگهداري سقف قسمتي از ماده معدني را بصورت پايه باقي مي گذارند.اين پايه ها در بعضي از مواقع بر اثر فشار سنگ ها و طبقات بالا بطور ناگهاني از زير سقف كارگاه در ميرود و ايجادخطر بزرگي مي كند بدين ترتيب كه پايه ها همراه با صداي مهيب خرد و منهدم مي شود و سبب از بين رفتن ساير استحكامات و چوب بست ها و به دنبال آن له شدن وسايل و تجهيزات و افراد داخل معدن مي گردد.خطر در رفتن پايه ها در معادن زغال سنگ چندان زياد نيست زيرا اغلب لايه هاي زغال دار از نوع آماس بوده و در نتيجه فشار كف كارگاه بر آمده و سقف نيزخميده مي شود و پايه ها به جاي در رفتن در زير فشار له و خورد مي شوند و اگرچه خطرات ريزش ناگهاني كمتر است ولي درحال نمي توان از آن اغماض كرد. مطالعات بعمل آمده درمورد پديده فوق نشان مي دهد كه علت دررفتن پايه، شكستن و تحريك ناگهاني حجم بسيار بزرگي از سنگ ها و طبقات بالايي است كه شبيه پتكي به روي لايه هاي زیرين ضربه وارد مي كند و اين ضربه هاي نيز به پايه انتقال مي يابد.

4 -رطوبت هوا

وجود مقداري رطوبت در هواي معدن نيزيكي از عوامل پديد آورنده ريزش و سقوط سنك ها از سقف و ديواره كارمعدني است چنان كه در بعضي از تونل ها و راهروهاي زيرزميني كه در آغاز داراي سقف و ديواره هاي مستحكمي هستندپس ازگذشت مدتي تكه سنگ هايي ازسقف وديواره ها بطورخود به خود جدا شده به همين دليل ريزش هاي صورت مي گيرد.نقش رطوبت درجدا شدن تكه هاي سنگ،ورقه ورقه شدن و ريزش سقف شايد به اين دليل باشد كه هواي گرم درفصل تابستان مقدارزيادي رطوبت رادرخودنگه ميداردكه هنگام ورود به معادن زيرزميني به علت اختلاف درجه حرارت داخل وخارج معدن رطوبت خودرا كم كم ازدست مي دهدوسبب نمناك شدن سطح ديواره وسقف راهروهاي وگالري هاي زيرزميني و بخصوص سر در تونل ها مي شودوبه دنبال آن موجبات سست شدن و برآمدگي و ترك خوردن سنگ ها را فراهم مي آورد كه به نوبه خود ريزش هاي كوچك و بزرگي را به همراه دارد.تغييرات شيميايي ناشي از هوازدگي نيز در اثر سنگ هايي راكه به اندازه كافي سخت نباشد به حالت نرم در مي آورد كه در اين حالت نيز در اثر هرگونه بي توجهي و مسامحه كاري ريزش از سقف تقريباً قطعي است.

5- فشار گاز و آب درچينه ها

گاهي اوقاف در فضاهاي خالي بوجود آمده در لابلاي طبقات و چينه هاي اطراف و بالاي رگه معدني آب يا گازهاي انفجار آميزي مانند متان شناخته كه سبب سست شدن و ريزش ديواره و سقف كارگاه مي گردد گاز متراكم شده در چنين فضايي ضمن وارد كردن فشار مي تواند با تصاعد خود خطر را نيز توليد كند و آب موجود هم به سبب ايجاد تغييرات فيزيكي و شيميايي مانند انجماد و موجب خردشدن و سست شدن سنگ ها و در نتيجه بوجود آمدن خطر تخريب و ريزش مي شود.

جدیدترین مطالب رو در ایمیل خود دریافت کنید

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin

شاید بپسندید

هنوز نظری ثبت نشده،نظر خود را ثبت کنید!


افزودن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 ورود به حساب کاربری

عضویت

فرم گزارش

خواهشمند است، فرم را تکمیل و ارسال نمایید.

راهنمای دانلود

  • اگر نرم‌افزار مدیریت دانلود ندارید، قبل از دانلود هرگونه فایلی، یک نرم افزار مدیریت دانلود مانند IDM و یا FlashGet نصب کنید.
  • برای دانلود، به روی عبارت “دانلود” کلیک کنید و منتظر بمانید تا پنجره مربوطه ظاهر شود سپس محل ذخیره شدن فایل را انتخاب کنید و منتظر بمانید تا دانلود تمام شود.
  • در صورت بروز مشکل در دانلود فایل‌ها تنها کافی است در آخر لینک دانلود فایل یک علامت سوال ? قرار دهید تا فایل به راحتی دانلود شود.
  • فایل های قرار داده شده برای دانلود به منظور کاهش حجم و دریافت سریعتر فشرده شده‌اند، برای خارج سازی فایل‌ها از حالت فشرده از نرم‌افزار Winrar و یا مشابه آن استفاده کنید.
  • چنانچه در مقابل لینک دانلود عبارت بخش اول، دوم و … مشاهده کردید تمام بخش‌ها می‌بایستی حتماً دانلود شود تا فایل قابل استفاده باشد.
  • کلمه رمز جهت بازگشایی فایل فشرده عبارت www.mining-eng.ir می‌باشد. تمامی حروف را می بایستی به صورت کوچک تایپ کنید و در هنگام تایپ به وضعیت EN/FA کیبورد خود توجه داشته باشید همچنین بهتر است کلمه رمز را تایپ کنید و از Copy-Paste آن بپرهیزید.
  • چنانچه در هنگام خارج سازی فایل از حالت فشرده با پیغام CRC مواجه شدید، در صورتی که کلمه رمز را درست وارد کرده باشید. فایل به صورت خراب دانلود شده است و می‌بایستی مجدداً آن را دانلود کنید.