ردکردن این

روش استخراج انباره ای “shrinkage stoping” قسمت سوم

Baner-Telegram
Baner-instagram

مطالب مرتبط

Baner-MineJobs
Baner-dictionary

https://www.mining-eng.ir/?p=2049

4-6-6- برنامه آماده سازی استخراج انباره ای:

استخراج معادن به هر شیوه قطعاً مستلزم کارهای آماده سازی استخراج خواهد بود.اصلی ترین کار آماده سازی برای شیوه انباره ای ایجاد نقاط واریز سنگ های خرد شده از استخراج می باشد.البته قبل از شروع آماده سازی مرحله بلوک بندی کارگاه توسط طبقات اصلی پایین و بالا و نیز دویل های طرفین خاتمه یافته است و مشخص خواهد بود که کارگاه در چه طول وعرض و ارتفاعی به مرحله استخراج می رود.البته در بعضی شرایط با داشتن اطلاعات زمین شناسی وعوامل دیگر منطقه لزومی به تعیین ابعاد فوق نبوده و بدون بلوک بندی این امکان وجود دارد که کارهای آماده سازی اقدام گردد.

برای شروع آماده سازی،روش ساده ای که عمومیت دارد شروع یک یا دو برش در پشت راهرو می باشد

که توأم با توسعه این برش،از عقب عملیات چوب بست و نصب ناودانی تخلیه سنگ معدن به اجرا در  می آید.راهرویی که توسط این چوب بست در زیر لایه به وجود می آید یک معبر خواهد بود که به قسمت پایین دویل راهرو ختم و متصل می شود.اگر دویل راهرو مصنوعی و فرضاً از نوع کریپ (قفس مانند)باشد،در نقطه تلاقی تونل چوب بستی و راهروی قفسی، محکم کاری های لازم صورت می گیرد.نمونه ای از این سیستم آماده سازی در شکل(4-25)مشاهده می شود.دقت عمل لازم در نصب این ستون های چوبی یا فلزی را نباید از نظر دور داشت.انتخاب نوع ستون مصنوعی و طرز قرارگیری و طرح آن بایستی کاملاً با ویژگی های طبیعی لایه و محل کار انطباق داشته باشد.این شیوه آماده سازی با توجه به ساده بودن آن دارای مضرات زیر خواهد بود:

– نیاز وافر به قطعات و لوازم چوب بست.

– هزینه زیاد جهت نگهداری و تأسیس.

– ایمنی کم در رابطه با تردد از زیر کارگاهی که سنگ های استخراج شده از بالای سر و حوالی تونل چوب بستی واریز می شوند

– تهویۀ نامطلوبی که بواسطه اصطکاک زیاد جدارهای چوب بستی بوجود می­آید.

گذشته از مضرات فوق،چون در این شیوه، ناودانی جهت تخلیه سنگ به واگن بکار می رود،چنان چه با تکه های بزرگ سنگ در ناو روبرو شویم،با آتشباری ثانویه و سنگ خردکنی ممکن است خسارات قابل توجهی به ناودانی و تأسیسات چوب بست وارد شود.با توجه به موارد فوق،آماده سازی به این صورت چندان مطلوبیتی از خود نشان نمی دهد.

برای ترمیم مضراتی که در مورد روش آماده سازی فوق یاد شد،پیشرفت هایی ارائه شده است و برای

ارائه یک کار مرغوب تر ساختن توقفگاه های سیل(ناودانی)در یک محور مرکزی خاکریز می باشد.این سیل ها یا اشکوب ها با فواصل مرکزی حدود 7یا8 متر از یکدیگر قرار می گیرند و محور توقفگاه های ناودانی را در بر گرفته که نهایتاً شروع استخراج کارگاه از ابتدای این ناوها می باشد.محل استقرار این ناوها در سمت راست شکل(4-26)بخوبی مشاهده می شود.با ایجاد یک ناودانی مناسب و اساسی جریان چشم گیری در تداوم انتقال مواد به تونل خاک کشی شکل می گیرد.

برای حذف مخارجی که مربوط به نصب چوب بست و ناودانی و وسایل مربوطه می شود می توان قیف های طبیعی در زیر لایه سنگ معدن تعبیه نمود.این قیف ها در واقع در بر گیرنده سنگ های استخراجی بوده که توسط حفره یا دویل که در انتها می باشد موادبه تونل خاک کشی هدایت می شوند.انتهای قیف ها که به تونل خاک کشی مرتبط می باشد،یا مستقیم مواد را به کف تونل می ریزد که با این روش انتقال مواد از زیر قیف ها توسط اسکریپر انجام می شود و یا اینکه انتهای این قیف ها به داخل تونل های کم طول بن بست(تونل خاک کشی)راه دارند و مواد به داخل آن واریز می شوند.انتقال مواد از داخل این فرعی های زیر قیف توسط لودرهای کوچک(معمولاً بادی)میسر می باشد و پس از بارگیری،حمل و سپس به داخل دویل خاک ریز اصلی و یا واگن ها می ریزند.این نوع ماشین های خاک کشی نیز به(ماکینگ ماشین)[2]، (راکر- شاول)[3]،(اتولودر)هم مرسوم اند،که هر یک با مکانیزم مختلف ویا مشابه کار می کنند

هر چند که تونل های خاک کشی در سنگ باطله و یا سنگ معدن تأسیس شده و بدون حفاظ مصنوعی می باشند و ستون های خود سنگ به عنوان نگهداری تلقی می شوند و لذا مخارج نگهداری تونل اصلی باربری حذف شده است،ولی هنوز مضراتی در این شیوه باقی می ماند.پاره ای از این مضرات پیمودن مسیر طولانی ماشین ها و اتلاف وقت واگن ها برای بارگیری به این روش است وطرف دیگر تونل های خاکشی کم طولی که محل واریزی سنگ ها ممکن است از داخل آن سنگ های کوچک و بزرگی روی شیب نرمال مواد استخراج شده بغلطد و راه رفت و آمد ماشین های فوق را مسدود نماید.روش فوق برای لایه های پهن تر و عظیم تر که بتوان تونل اصلی حمل و نقل را در خارج از تونل خاک جمع کن احداث کرد مناسب می باشد،و اصولاً در روش های انباره ای به سبک(پانلی)رایج می باشد.در این طریق بایستی بخاطر داشت که مشکل پیمودن مسافت طولانی ماشین های بارگیری کمی برطرف می شود.نمونه ای از تونل اصلی حمل و نقل در لایه پهن و عظیم درشکل(4-29)به چشم می خورد.همان طوری که در مقاطع مختلف،شکل مذکور می بینیم،ماشین بارگیری قادر است از چند محل واریز سنگ بدون تردد طولانی بارگیری کند،که این محل ها خارج از تونل تجمع خاک می باشد.لذا در رفت و آمد بی مورد و اضافی ماشین صرفه جویی به عمل می آید.

مناسب ترین شیوه خاک کشی از زیر کارگاه انباره ای نسبتاً بزرگ،پیاده کردن سیستم خاک کشی لیسه ای(اسکریپری)می باشد.تونلی که به این منظور حفر می شود قاعدتاً در کمرپایین لایه قرار می گیرد و دویل های کانه ریز که به قیف ها ارتباط دارند در فواصل نسبتاً یکنواخت به داخل تونل اسکریپر راه دارند و از طریق قیف ها و دویل های خاکریزشان،سنگ های استخراج شده را به تونل اسکریپر می ریزند،طرح مذکور برای اجرا در شیوۀ استخراج طبقه فرعی نیز مناسب می باشد.در شکل(4-27)محل تعبیه تونل اسکریپر نشان داده شده است.از فوائد سیستم خاک کشی اسکریپری حذف مخارج تأسیسات ناودانی می باشد و همچنین در این سیستم گروه کوهبر و خاک کش می توانند بدون مزاحمت در برنامه کار،مستقلاً امور محوله را انجام دهند.در سبک خاک کشی با اسکریپر وجود تونل اسکریپر مستلزم حجمی از سنگ به عنوان ستون می باشد که در انتهای عملیات استخراج و موقعی که کارگاه انباره ای تخلیه گردد،تونل فوق از آخر بازیابی می شود و تمام سنگ هایی که از سنگ معدن برای ستون باقی گذاشته شده اند حتی المقدور استخراج می شوند،که به این ترتیب موجب افزایش بازیابی خواهد شد.تأسیس تونل اسکریپر به موازات تونل باربری در رگه های تقریباً مستقیم و بدون انحنا یا پیچ و خم بهتر اجرامی شود.به این ترتیب این امکان به وجود می آید که یک ستون به ضخامت حدود30متر بین تونل خاک کشی و تونل باربری در راستا حفظ گردد.البته سنگ هایی که در تونل خاک کشی به ابتدای تونل کشیده می شوند از طریق یک گریزلی(دویل خاکریز)به تونل باربری(در ارتفاع پایین تر) وارد شده و داخل واگن ها بارگیری می شوند.نمائی از سبک فوق در شکل(4-28)دیده می شود

shrinkage stoping 10

شکل (4- 27)-دویل سرویس در رگه وتونل خاک کشی تکی با  حفره های واریز گروهی، در سبک انباری

4-6- 7- عملیات استخراج در کارگاه انباره ای:

 پس از پایان عملیات آماده سازی و نصب تجهیزات ضروری،اینک کار استخراج لایه شروع  می شود.طبعاً بر حسب طبیعت شیوه جهت کوهبری به طور مستقیم و در امتداد افقی لایه، توسعه کارگاه از پایین به بالا (روی شیب کمر پایین لایه)خواهد بود.(شکل4- 28)

 shrinkage stoping 11

شکل (4- 28)- دویل سرویس در کمر پائین لایه حاوی تونل خاک کشی زوجی موازی و بلا فاصله25فوت

برای انباری.سبک پیشروی جبهه کار به صورت پلکانی معکوس یا (اورهند) می باشد که این پدیده سقف ایمنی را بر جای می گذارد.برش ها برای شروع سینه کار و ارائه رخ آزاد به صورت هفتی شکل یا(وی- کات) می باشد.در حین عملیات استخراج احتمالاً با ستون هایی از باطله برخورد می شود.وجود این ستون ها در مسیر گاهی موجب نگرانی می شوند ولی اهمیت ویژۀ آنها در نگهداری سقف،جای بی بها بودن آن ها را پر می کند.لذا،بی راه نیست که آنها را استخراج نکرده و بعنوان حفاظ کارگاه در محل باقی بماند.در صورت لزوم قسمتی از سنگ معدن و یا باطله برای حفظ قیف ها بعنوان ستون منظور می شوند. همان طوری که واضح است،روش انباره ای به صورت انباره ای می باشد،لذا عملکرد آن به صورت انبارک یا سیلو می باشد.سنگ های استخراج شده در کارگاه تخلیه نمی شوند تا کوهبر روی آن بایستد و دستش به سقف یا جبهه کار برسد.وقتی که حجم سنگ های خرد شده بر اثر تورم آن بجایی رسید که فاصله تا سقف را کم،و کار در کارگاه را مشکل ساخت،با کنترل و دقت شدید مقداری از آن را از محل واریزها تخلیه می کنیم.بایستی دقت شود که عمل تخلیه کنترل شده اساس پیشرفت کار خواهد بود.با توجه به اینکه سنگ های استخراج شده و انبار شده در کارگاه بسته به خواص آنها دارای ضریب تورم استانداردی می باشند ولی این نکته را هم بایستی به خاطر سپرد که جاری شدن آب مته های کوهبری و یا آب های نفوذی از لایه و همچنین وزین شدن انباشته سنگ های خرد شده و ضربه های انفجاری به مرور باعث انقباض و نشست تدریجی مواد خرد شده می شوند و لذا در طراحی و کنترل های مربوط به تخلیه کارگاه ضرایب فوق الذکر را بایستی مد نظر قرار داد.اگر کارگاه در خلال یک تخلیه بیش از اندازه تخلیه شود بعد لازم است، مقداری از همان مواد و یا وسائل چوب بست و غیرو روی کف کارگاه4گسترده شود تا فاصله کف تا سقف با جبهه استخراج برای کوهبر و ماشین کوهبری او به میزان دلخواه درآید.در عملیات تخلیه سنگ ها چنان چه در دویل های کانه ریز گرفتگی و چفت شدگی به وجود آید، می توان از جاری کردن آب و یا آتشباری مهیب در کارگاه و یا داخل دویل واریز استفاده نمود.لکن بعضی اوقات مشکل فوق لزوم چشم پوشی از کارگاه را منطقی می کند و اتلاف وقت و سعی بیهوده با مسائل ایمنی و اقتصادی آن ما را از ادامه کار در آن قسمت منصرف خواهد نمود.عواملی که باعث چفت شدن دویل های واریز در روش طبقه فرعی و بخصوص در روش انباره ای می شود متعدد می باشند. یکی از عوامل مشترک و مؤثر در هر دو روش انفجار کنترل نشده سنگ ها از جبهه کار می باشد و این عدم کنترل باعث جدا شدن و سقوط تکه سنگ های بزرگی می شود که ابعاد آن ها بزرگ تر از سطح مقطع نقاط تخلیه می باشند و لذا وقتی به دهانه این نقاط می رسند در همان جا گیر می کنند و بقیه سنگ های ریز و درشت پشت سر آن ها جمع می شوند.عامل دیگر چفت شدگی به ویژه در دویل های خاکریزی وجود نم و سیلاب ناشی از کوهبری و آب طبیعی آن کارگاه است که وقتی در مدت زمان مشخصی از لابه لای ذرات خرد شده سنگ های استخراج شده عبور می کنند،حالت چسب سیمانی به وجود می آید و چسبندگی توأم با فشار وزن های افزایشی تولید می کند.

 shrinkage stoping 12

شکل (4- 29)- سبک انباره ای در لایه های وسیع این طرح نمایانگر نقاط واریز در طبقه خاک کشی می باشد

برای برطرف کردن این پدیده مضر،بایستی اولاً استخراج در کارگاه انباره ای سریع باشد و طبعاً تخلیه در تواتر سریع تری انجام بشود و زمان برای سمنته شدن مواد کم باشد.ثانیاً تا آنجا که امکان داشته باشد به نحوی آب های موجود و مصرفی در کارگاه مهار و به نقطه ای هدایت شوند.این عمل در سنگ هایی که از نوع چسبنده و گازی و قابل اکسید هستند ضرورت دارد.تخلیه سریع کارگاه انباره ای برای سنگ هایی که با مواجهه با هوا گاز متصاعد می کنند امری است ضروری،مثلاً سنگ های سولفوره وقتی استخراج می شوند در مجاورت هوا بر اثر عمل اکسیداسیون تولید گاز می کنند و اصطلاحاً دچار آتش سوزی می شوند.پس از وقوع اکسیداسیون و متصاعد شدن گاز،طبیعتاً تهویه معدن دچار اختلال کیفی و شرایط کار در آن حوالی مشکل و غیر ممکن می شود.

در مواقع آتش سوزی یا هوازدگی سریع سنگ و تولید گاز،اولین گام محبوس کردن سنگ ها و قطع هر نوع جریان هوا از هر منفذی که به کارگاه راه دارد می باشد.این عمل گذشته از خفه کردن سنگ و قطع ادامه سوختن و اکسیده شدن آن باعث می شود که بقیه کارگاه و اماکن زیرزمین دچار هوای آلوده و گازی نشوند.راه دیگر و عملی برای خاموش کردن و توقف اکسیداسیون سنگ گازی،استفاده از سنگ و خاک غیر گازی است که روی سطح سنگ استخراجی می ریزند.آن را از بالا مدفون و از پایین تخلیه می کنند.برای تردد ضروری در کارگاه هایی که دچارگاز شده از کپسول های تنفسی مخصوص و ماسک حفاظتی مربوطه استفاده می کنند

جدیدترین مطالب رو در ایمیل خود دریافت کنید

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin

شاید بپسندید

هنوز نظری ثبت نشده،نظر خود را ثبت کنید!


افزودن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 ورود به حساب کاربری

عضویت

فرم گزارش

خواهشمند است، فرم را تکمیل و ارسال نمایید.

راهنمای دانلود

  • اگر نرم‌افزار مدیریت دانلود ندارید، قبل از دانلود هرگونه فایلی، یک نرم افزار مدیریت دانلود مانند IDM و یا FlashGet نصب کنید.
  • برای دانلود، به روی عبارت “دانلود” کلیک کنید و منتظر بمانید تا پنجره مربوطه ظاهر شود سپس محل ذخیره شدن فایل را انتخاب کنید و منتظر بمانید تا دانلود تمام شود.
  • در صورت بروز مشکل در دانلود فایل‌ها تنها کافی است در آخر لینک دانلود فایل یک علامت سوال ? قرار دهید تا فایل به راحتی دانلود شود.
  • فایل های قرار داده شده برای دانلود به منظور کاهش حجم و دریافت سریعتر فشرده شده‌اند، برای خارج سازی فایل‌ها از حالت فشرده از نرم‌افزار Winrar و یا مشابه آن استفاده کنید.
  • چنانچه در مقابل لینک دانلود عبارت بخش اول، دوم و … مشاهده کردید تمام بخش‌ها می‌بایستی حتماً دانلود شود تا فایل قابل استفاده باشد.
  • کلمه رمز جهت بازگشایی فایل فشرده عبارت www.mining-eng.ir می‌باشد. تمامی حروف را می بایستی به صورت کوچک تایپ کنید و در هنگام تایپ به وضعیت EN/FA کیبورد خود توجه داشته باشید همچنین بهتر است کلمه رمز را تایپ کنید و از Copy-Paste آن بپرهیزید.
  • چنانچه در هنگام خارج سازی فایل از حالت فشرده با پیغام CRC مواجه شدید، در صورتی که کلمه رمز را درست وارد کرده باشید. فایل به صورت خراب دانلود شده است و می‌بایستی مجدداً آن را دانلود کنید.