ردکردن این

روش استخراج انباره ای “shrinkage stoping” قسمت دوم

Baner-Telegram
Baner-instagram

مطالب مرتبط

Baner-MineJobs
Baner-dictionary

https://www.mining-eng.ir/?p=2045

معایب روش انباره ای:

  یکی از معایب مهم این روش این است که قبل از عملیات استخراج لازم است تمام آماده سازی استخراج از جمله حفر(تونل های خاک کشی)،(دویل های کانه ریز)و(قیف ها)انجام شود.همچنین نزدیک به  از مادۀ معدنی تا اتمام استخراج یک بلوک تخلیه نمی گردد.با توجه به محدودیت فضا و مشکلات در استفاده از دستگاه های استخراج بزرگ غیر قابل مکانیزه می باشد و نیز هزینه اولیه روش بسیار بالاست.تأخیر در بازگشت سرمایه،تهویه نامطلوب،قیمت تمام شدۀ بالا،راندمان پایین، ایمنی کم و امکان گرفتگی خروجی قیف ها و نیاز به آتشباری مجدد از معایب دیگر این روش به حساب می آید.

 

ضرایب اقتصادی:

    مقدار قابل توجهی از ماده معدنی در حدود مانده بعدازکسر ضریب تورم کنده شده به عنوان کالای نفروخته در استخراج باقی می ماند. بایستی قبل از شروع استخراج،تمام شرایط وآماده سازی های استخراج مهیا گردد،به همین دلیل هزینه اولیه این روش به علت حجم زیاد آماده سازی در ابتدای بهره برداری از معدن بالاست

    به علت ضعف در مکانیزاسیون و نداشتن جبهه کارهای متعدد،تولید روزانه پایین وفروش و درآمدنیزکم خواهد بود، به همین علت قیمت تمام شده ماده معدنی که به این روش استخراج می شود بالا می باشد.

مزایای روش انباره ای:

بهترین مزیت این است که هزینه ای برای انبارداری سنگ معدن استخراج شده پرداخت نمی گردد و مواد در داخل استخراج و انبار می شوند.

4-6-3- اصول طراحی کارگاه استخراج انباره ای:  

روش استخراج انباره ای یکی از شیوه ها در سیستم استخراج زیرزمینی بدون حفاظ مصنوعی می باشد.لایه هایی که با این روش استخراج می شوند ضرورتاً باریک و پرشیب می باشند و به همین این دلیل این شیوه را روش (باریکه ای)هم می نامند.همانند روش طبقه فرعی شکل پیشروی کارگاه(اورهند)[2]یا پله معکوس یا به عبارت دیگر بالا دست می باشد.به این معنی که جبهه کار روی سر و به بالا حرکت خواهد کرد.قسمت اعظم سنگ های استخراج شده در کارگاه انباره ای داخل قیف ها و نقاط واریز انبار می شوند،تا وقتی که فاصله بین کف استخراج روی سنگ های خرد شده و سقف جبهه کم و ادامه کار غیر ممکن شود،بعد به تخلیه ی حساب شده کارگاه   مبادرت می ورزند و به این دلیل این شیوه را(انقباضی)یا انباره ای می نامند.شکل(4-24)نمای مقابل و مقطع از یک  کارگاه فعال انباره ای می باشد.خود کلمه شیرین کیج انقباض شونده معنی می دهد که می توان معنی و مفهوم آن را به خاطر کاهش فضایی دائم کارگاه قبل از تخلیه مواد هم ترجمه نمود.طبیعت سنگ های معدنی بعد از خرد شدن تورم زا می باشند.بدین ترتیب که یک حجم معینی از سنگ معدن کارگاه پس از انهدام بین25تا35درصد

ازدیاد حجم پیدا می کنند به این معنی که حجم سنگ استخراج شده ممکن است تا 35درصد بیشتر از فضایی باشدکه بر جای گذاشته است بنابرین،برای حفظ یک فضای مناسب و تعیین شده در رخ کارگاه،همیشه به طور متوالی قسمتی از سنگ های استخراج از دهانه دویل های زیر قیف ها برداشته می شود تا سنگ های کنده شده و انبار شده.کمی منقبض شوند و فضایی برای کوهبر مهیا شود. سنگ های کمرها که لایه استخراجی در آن محصور است بایستی به اندازه ای استحکام داشته باشند که وقتی بدون نگهداری مصنوعی باز می شوند فرودنیایند.همچنین،خود سنگ معدن که سقف یا جبهه کار را تشکیل می دهد، بایستی به حد کافی مقاوم باشدودر سراسر کارگاه نگهداری نشده نشست و یا ریزش نکند.یکی دیگر از ویژگی های ضروری سنگ معدن برای استخراج به این شیوه،این است که وقتی روی هم انبار می شوند،هنگام تخلیه از مجاری ،ایجاد گیر و قفل شدگی نکنند.سنگ های کمر بالا وکمر پایین بایستی محکم باشندبخصوص در مورد لایه های عمود و نزدیک به عمود و طوری مقاوم باشند که لرزش ها و یا تکتونیک باعث فروریزی و یا ریزش آنها نشوند.این به دو علت ضروری است.یکی  مسئله ایمنی ودیگری مخلوط نشدن ریزش های کمرها(باطله ها) با سنگ معدن اصلی تحت استخراج به گونه ای که ترقیق به حداقل ممکن برسد. لنگه کارگاه انباره ای هم مانند روش طبقه فرعی از هر دو جانب به وسیله ستون های حایل یا لنگه ها نگهداری می شوند،که این ستون ها نیز اغلب از خود سنگ معدن است.قسمت های کف کارگاه(زیرپا)همان سنگ های استخراج شده و تخلیه نشده می باشندکه به عنوان پر کننده و نگهداری موقت بین کمربالاوکمر پایین محسوب می گردد.در اغلب طرح ها پس از پایان استخراج سنگ از کارگاه و تخلیه کامل،آن ها را به حال خود متروک و رها می کنند.در این طرح،کمر بالای رگه ممکن است یا قوس کند(شکم بدهد)ویا فرو ریزد و تغییراتی در کمر پایین ایجاد خواهد شد.اگرمنطقه معدن از لحاظ این فرونشینی ها بایستی درامان باشد،می توان این کارگاه ها را در صورت لزوم از خاک و باطله بیابان پر کرد.همان طوری که در روش استخراج طبقه فرعی اشاره گردید،ستون های محدوده در طرفین گاهی نیازی به پر کردن آنها نمی باشد.روش استخراج انباری در عمق های گوناگون و چشمگیری به اجرا درآمده و برای نمونه در عمق900متر بدون مشکلی عملی گشته است.درصد قابل توجهی از سنگ ها با این شیوه از کارگاه استخراج می گردد.بدون بازیابی،حدود80درصداز سنگ یک کارگاه انباره ای قابل بهره برداری می باشد.بسته به ضخامت سنگ،طول کارگاه نیز با توجه به جنس کمرها و جنس سنگ انتخاب می شود.مثلاً برای استخراج سنگ معدن فلورسپار با کمر بالای سنگ آهک،طول یا وسعت کارگاه به حدود 11متررسیده است.حتی در زمینه های نامساعد ساختمان سنگ،کارگاه هایی با وسعت قابل توجه اجرا گردیده است.برای نمونه، در یک معدن که سنگ پیریت وکالکوپیریت بوده و ناحیه کمربالا گسله و قطع عیار درکمرپایین رگه وجود داشته،طول کارگاه به22متر رسیده است.البته رگه فوق در ناحیه(و یک خاکستری)،شیست و لوح سنگ(اسلیت)محصور بوده است که عناصر فوق دگرگونی بسزایی در استحکام سنگ به همراه خواهند داشت.به دلیل صرفه جویی در مخارج و زمان برای نگهداری مصنوعی،سنگ هایی که واجد شرایط استخراج با روش انباره ای می باشند،عموماً سخت و محکم بوده و نیازی به نگهداری مصنوعی ندارند. حداقل شیبی که برای استخراج با روش انباره ای در لایه بایستی باشد حدود 45درجه می باشد.تا شیب 40درجه هم در بعضی شرایط امکان پذیر می باشد،ولی کمتر از آن روش استخراج بهتر است غیر از روش انباره ای باشد.بهترین راندمان از طریق شیوه انباره ای وقتی میسر می باشد که شیب لایه تحت استخراج بیشتر از60درجه باشد.در گذشته حتی رگه های کاملاً عمود(90درجه)با ایجاد پانل های زیر کارگاهی با این روش استخراج می گردیده است.ستون هایی که در بین کارگاه های مختلف در حالت فوق باقی می مانند،الزاماً با روش ها نگهداری مصنوعی قابل بازیابی هستند.البته با توجه به شرایط فعلی اقتصادی در معدن کاری شیوه ی اشاره شده غیر عملی و بدون سود می باشد. روش استخراج انباره ای روشی است با تولید کم و هزینه زیاد(در رابطه با زمان)و از طرف دیگر به مهارت و تخصص در کنترل نیازمند است،لذا جایی  بکار می رود که مکانیزه کردن آن محل با روش پر تولید دیگری امکان پذیر نباشد و معمولاً این سبک استخراج را برای کندوکاو و لایه های بسیار باریک شیب دار و پر عیار بکار می برند

 shrinkage stoping 7

شکل(4-24)- نمای مقابل وبرش از مقطع برای نمایش تاسیسات ومراحل استخراج به روش انباره ای

4-6-4- حفر طبقات در کارگاه انباره ای:

 با توجه به امتداد شیبدار کارگاه انباره ای مانند کارگاه طبقه فرعی به یک سری راه های ارتباطی که با اختلاف ارتفاع مشخصی روی شیب لایه بنا می شوند نیاز می باشد.شکل های متفاوت کارگاه مستلزم کارهای اکتشافی و آماده سازی ترکیبی در لایه ذخیره می باشد.بر طبق خواست عمومی در استخراج روش های غیر از انباره ای هدف این است که ستون های دائم و یا قابل بازیابی به صورت حداقل ضخامت در محل کارگاه باقی بمانند و به خاطر مسائل اقتصادی در تولید بهتر است کارهای اکتشافی با فعالیت های آماده سازی استخراج توأم باشد.طبقات معمولاً در ارتفاعی بین 35الی70متر بسته به وسعت لایه از هم فاصله دارند.دو طبقه پایین و بالایی که مابین فواصل فوق احداث می شوند طبقات اصلی محسوب می شوند و برای مقاصد باربری،سرویس،رفت وآمد و تهویه احداث می شوند.ابعاد طبقات فوق الذکر بایستی جوابگوی حجم خاک کشی،تهویه و عبور وسایل باشد.

ساختمان حداکثر ارتفاع کارگاه با توجه به کیفیت کنترل واریز و مشخصات سنگ های آن تعیین می شود.کارگاه هایی که ارتفاع آنها از90متر و بیشتر تجاوز می کند،به سمت جا به جایی تمایل می کنند.در طرح هایی که قرار باشد دو کارگاه انباره ای روی سر هم ایجاد شوند و این دو کارگاه بین یک زوج طبقه باشند،اختلاف ارتفاع مناسبی که برای حداکثر فاصله دو طبقه منطقی به نظر می رسدحدود180متر می باشد.در طرح طبقات یاد شدۀ فوق چنانچه شیب لایه به اندازۀ کافی زیاد باشد،برای پایداری تونل   می توان آنها را در کمرپایین با یک فاصله ستونی حساب شده تا لایه بنا نمود.در تعیین محل این تونل ها می توان از نمونه گیری های حفاری استفاده کرد.البته لنگه ای که محافظ بین کارگاه و این تونل ها  می باشد از جنس باطله کمرپایین بوده و نهایتاً نیازی به بازیابی ندارد.امتداد این تونل ها طبیعتاً با جهت و امتداد افقی لایه مطابق می باشد اما،به هر حال ضخامت ستون بین کارگاه و تونل بایستی یکسان باشد.محل قرارگیری طبقه یا تونل اصلی کارگاه در شکل(4-24)نشان داده شده است

4-6- 5 – حفر دویل های کارگاه انباره ای : 

 دویل یا دویل هایی که به منظور دستیابی به نقطه عطف لایه در بالاترین ارتفاع احداث یا داخل سنگ معدن و یا در کمرپایین لایه حفر می گردند،بسته به ویژگی های زمین شناسی سنگ و امکانات موجود به صورت های مختلف بنا می شوند.به هر حال آنچه که عمومیت دارد استفاده از حصارهای مصنوعی و حفاظ های چوبی و فلزی در یک معبر مورب به صورت دویل ایجاد می گردد و یا اینکه به صورت دویل های معمولی بدون حفاظ مصنوعی(چهارطرف دیواره)تأسیس می شوند.این دویل ها اگر برای تردد و خدمات معدنی احداث شده باشند به نردبان،اسکیپ و طناب و یا آسانسور تجهیز می شوند.در کارگاه هایی که ارتفاع آنها ناچیز باشد به دلیل مسائل اقتصادی و سرعت عمل تنهاازمعابر از پیش ساخته به شکل راهرو های قفس مانند استفاده می شودکه اصطلاحاً(کریب)[1]نامیده می شوند.کریب یا معبر مصنوعی در داخل سنگ های خرد شده که انبار می شوند مدفون می شوند و در حقیقت بعد از تخلیه کارگاه دوباره ظاهر می گردند.کریب روی کمر پایین لایه یعنی کف کارگاه انباره ای توسط اسکیپ،میخ و وسایلی نظیر اینها ثابت می گردد.این عمل ضرورت دارد زیرا در هر عمل تخلیه کارگاه حرکت مواد از اطراف این کریپ باعث جابجایی و حرکت این معبر می شود که ظاهراً با خطر روبرو خواهد شد.

در شکل(4-25) نمایی یک کارگاه انباره ای نشان داده شده که مجهز به کریب(معبر یا دویل مصنوعی) می باشد.دویل های دیگری که به صورت حصارهای مصنوعی با استفاده از پایۀ فلزی یا چوبی(استول)[2]استعمال می شودو از ایمنی ویژه ای نسبت به کریب برخوردار است.این پایه ها از طرفی که به کارگاه مشرف می باشند با تخته،الوار و یا صفحات فلزی مسدود می شوند و سنگ های خرد شده ای که به پشت آنها می ریزند محصور شده و وارد دویل نمی شوند.پایه هارا بین کمربالاوکمرپایین نصب کرده و پشت بندهای چوبی یا فلزی را به پشت آنها(مشرف بر کارگاه) میخ و یا پیچ می کنند

 shrinkage stoping 8

شکل(4- 25)- دویل سرویس قفس بندی شده (کریب)در میان کارگاه و محاط در سنگهای ریخته شده در انباره.در این سبک از استخراج انباری زیر کارگاهعملیات نگهداری با (چوب بندی)صورت گرفته است

خود پایه ها را که به صورت یک ردیف خطی روی شیب کمرپایین موضع می گیرند از بالا و پایین پایه به سقف(کمربالا)و کف(کمرپایین)محکم می کنند.این روش دویل مصنوعی،احتیاج به کار زیاد تر و کنترل شدید تر دارد.دویل های مصنوعی پایه ای اصولاً دارای استفادۀ مضاعف می باشد،و برای این منظور سطح مقطع آن را به اندازه ای اختیار می کنند که بتوان آن را به دو دویل با یک دیوار مشترک چوبی و یا تیرچه ای تقسیم نمود.یک طرف این دویل را برای عبور و مررو و سرویس به نردبان مجهز   می کنند و نیمه دیگر آن را به اسکیپ (بالابر مکانیکی)جهت حمل اشیاء و غیرو مجهز می کنند.در شکل (4-26)نمای دیگری از عملیات کارگاه انباره ای به نمایش گذاشته شده که دویل مصنوعی پایه ای (حصار شده)در آن نشان داده شده است وارتفاع کارگاه استخراج به روش انباره ای قابل توجه باشد،لازم است که دویل مصنوعی چوب بست کامل شود.چوب بست کامل نیز روش های مختلفی دارد که در بحث نگهداری به آنها اشاره خواهد شد.درارتفاع مشخصی درسرتاسر این دویل ها،حفره و تونل هایی به داخل لایه حفر می شوند.این دویل ها ملاک جبهه کار در تناوب مختلف استخراج محسوب می شوند و  مسیر آنها از ستون های طرفین(لنگه ها)کارگاه می باشد.تونل های مذکور،تونل برش می باشد که عمود بر لایه بوده و به داخل رگه نفوذ می کنند و جبهه کار افقی تشکیل می دهند.با توسعه و پیشروی کارگاه این تونل ها در نقاط ارتفاعی حساب شده بنا می شوند و تونل برش بعدی به حساب می آیند.با پر شدن کارگاه تونل های برش تحتانی به وسیله آجر،سنگ و گچ و سیمان و غیرو مسدود می شوند تا سنگ های خرد شده انباره به داخل دویل ها نفوذ نکنند.درشکل(4-45)محل استقرار و عملکرد تونل های برش به وضوح نشان داده شده است.نمای دیگری از وضعیت این تونل ها در شکل(4-48)نشان داده شده است.تناوب و یا فاصله ارتفاعی هر یک از این تونل ها در مسیر دویل مشاهده می شود.با پیشروی کارگاه به بالا این تونل ها به داخل رگه توسعه می یابند.در تمام حالات ستون حفاظی که برای نگهداری دویل باقی می ماند حفظ گردد

 shrinkage stoping 9

شکل (4- 26)-دویل سرویس مشبک و پایه های گروهی در زیر استخراج انباره ایچنانچه حجم

حال چنان چه دویل راهروی کارگاه انباره ای در محل کمرپایین تعبیه شده باشد،برای ورود به لایه،تونل های برش در تناوب حساب شده از دویل کمرپایین به سمت دویل کمر بالا به داخل سنگ معدن نفوذ می کند،یا بالعکس.نمای این پدیده به طور واضح در شکل(4-28)نشان داده شده است.این روش کارهای آماده سازی استخراج را طولانی تر می کند و از طرفی احتمالاً با مقداری حفاری در باطله روبرو خواهد شد.به هر حال با توجه به شکل های مختلف لایه گاهی اجرای طرح فوق الزامی خواهد بود.

ادامه دارد…..

جدیدترین مطالب رو در ایمیل خود دریافت کنید

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin

شاید بپسندید

هنوز نظری ثبت نشده،نظر خود را ثبت کنید!


افزودن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 ورود به حساب کاربری

عضویت

فرم گزارش

خواهشمند است، فرم را تکمیل و ارسال نمایید.

راهنمای دانلود

  • اگر نرم‌افزار مدیریت دانلود ندارید، قبل از دانلود هرگونه فایلی، یک نرم افزار مدیریت دانلود مانند IDM و یا FlashGet نصب کنید.
  • برای دانلود، به روی عبارت “دانلود” کلیک کنید و منتظر بمانید تا پنجره مربوطه ظاهر شود سپس محل ذخیره شدن فایل را انتخاب کنید و منتظر بمانید تا دانلود تمام شود.
  • در صورت بروز مشکل در دانلود فایل‌ها تنها کافی است در آخر لینک دانلود فایل یک علامت سوال ? قرار دهید تا فایل به راحتی دانلود شود.
  • فایل های قرار داده شده برای دانلود به منظور کاهش حجم و دریافت سریعتر فشرده شده‌اند، برای خارج سازی فایل‌ها از حالت فشرده از نرم‌افزار Winrar و یا مشابه آن استفاده کنید.
  • چنانچه در مقابل لینک دانلود عبارت بخش اول، دوم و … مشاهده کردید تمام بخش‌ها می‌بایستی حتماً دانلود شود تا فایل قابل استفاده باشد.
  • کلمه رمز جهت بازگشایی فایل فشرده عبارت www.mining-eng.ir می‌باشد. تمامی حروف را می بایستی به صورت کوچک تایپ کنید و در هنگام تایپ به وضعیت EN/FA کیبورد خود توجه داشته باشید همچنین بهتر است کلمه رمز را تایپ کنید و از Copy-Paste آن بپرهیزید.
  • چنانچه در هنگام خارج سازی فایل از حالت فشرده با پیغام CRC مواجه شدید، در صورتی که کلمه رمز را درست وارد کرده باشید. فایل به صورت خراب دانلود شده است و می‌بایستی مجدداً آن را دانلود کنید.